Μια νέα έκθεση από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο διαπιστώνει ότι οι οδικές μεταφορές είναι ο πλέον ευέλικτος τρόπος μεταφοράς εμπορευμάτων, καθώς εξασφαλίζει τη μεταφορά από πόρτα σε πόρτα.
Σε αντίθεση με τις οδικές μεταφορές, άλλοι τρόποι μεταφοράς, όπως οι σιδηροδρομικές ή οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές, είναι βραδύτεροι και λιγότερο ευέλικτοι. Προϋποθέτουν επίσης την ύπαρξη ειδικών υποδομών, οι οποίες δεν μπορούν να αναπαραχθούν σε κάθε τόπο διακίνησης. Από τη θετική σκοπιά, αυτοί οι τρόποι προσφέρουν καλύτερη ασφάλεια και περιβαλλοντικές επιδόσεις και μπορούν να αποσυμφορήσουν κορεσμένα οδικά δίκτυα. Η διατροπικότητα συνίσταται στην αξιοποίηση των σχετικών πλεονεκτημάτων των διαφόρων τρόπων μεταφοράς.
Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου φέρουν σημαντικό μερίδιο ευθύνης για την κλιματική αλλαγή. Προς το παρόν, ο τομέας των μεταφορών ευθύνεται για περίπου το ένα τέταρτο των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην Ευρώπη. Σχεδόν τα τρία τέταρτα αυτού του ποσοστού (72 % το 2019) οφείλονται στις οδικές μεταφορές. Τα φορτηγά οχήματα που μεταφέρουν εμπορεύματα οδικώς ευθύνονται για περίπου το ένα τέταρτο των εκπομπών από τις οδικές μεταφορές.
Οι διατροπικές εμπορευματικές μεταφορές συνίστανται στη μεταφορά εμπορευμάτων σε ενιαίο μοναδοποιημένο φορτίο (όπως εμπορευματοκιβώτιο) με τη χρήση συνδυασμού τρόπων μεταφοράς: οδικές, σιδηροδρομικές, πλωτές ή αεροπορικές. Μπορούν να βελτιστοποιήσουν τα σχετικά πλεονεκτήματα καθενός από τους επιμέρους τρόπους μεταφοράς από άποψη ευελιξίας, ταχύτητας, κόστους και περιβαλλοντικών επιδόσεων. Για την περίοδο 2014-2020, η συνολική χρηματοδότηση της ΕΕ που δεσμεύθηκε για έργα στήριξης της διατροπικότητας ανήλθε σε περίπου 1,1 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η Επιτροπή έθεσε τιμές-στόχο σε επίπεδο ΕΕ για την αυξημένη χρήση των σιδηροδρομικών και των εσωτερικών πλωτών μεταφορών, οι οποίες δεν ήταν ρεαλιστικές, ενώ τα κράτη μέλη διέθεταν δικές τους τιμές-στόχο που δεν ήταν ευθυγραμμισμένες με τις τιμές-στόχο σε επίπεδο ΕΕ. Συνολικά, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι οι διατροπικές εμπορευματικές μεταφορές εξακολουθούν να μην μπορούν να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τις οδικές μεταφορές, λόγω φραγμών τόσο σε ρυθμιστικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο υποδομών. Διατυπώσαμε σειρά συστάσεων για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της ενωσιακής στήριξης στον τομέα αυτό.
