Η ισχύουσα προσέγγιση της ΕΕ για την αξιολόγηση του εάν οι οδηγοί είναι από ιατρική άποψη ικανοί για να έχουν άδεια οδήγησης χρειάζεται ουσιαστική αναθεώρηση, σύμφωνα με νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας των Μεταφορών.
Η έκθεση εξετάζει την υφιστάμενη κατάσταση στα κράτη μέλη σχετικά με τις διαδικασίες αξιολόγησης της σωματικής και διανοητικής ικανότητας των οδηγών. Η ΕΕ επανεξετάζει επί του παρόντος την Οδηγία για τις άδειες οδήγησης και αναμένεται αναθεώρησή της εντός του 2022.
Η έκθεση καταδεικνύει ότι για πολλές χώρες της ΕΕ, η αξιολόγηση βασίζεται ακόμη μόνο στην ηλικία, παρά το γεγονός ότι μελέτες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι συγκεκριμένες καταστάσεις υγείας όπως, η κατάχρηση ουσιών, οι ψυχικές διαταραχές, η επιληψία και ο διαβήτης, είναι πιο σημαντικοί παράγοντες από την ηλικία από ιατρική άποψη όσον αφορά στην ικανότητα για οδήγηση. Ο υποχρεωτικός ιατρικός έλεγχος οδηγών μεγαλύτερης ηλικίας δεν έχει αποδειχθεί αποτελεσματικός στην πρόληψη σοβαρών συγκρούσεων. Μπορεί ακόμη και να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ασφάλεια, καθώς οι ηλικιωμένοι οδηγοί με ανάκληση της άδειας οδήγησης λόγω κακής φυσικής κατάστασης γίνονται ευάλωτοι χρήστες του δρόμου. Το ETSC συνιστά στις εθνικές κυβερνήσεις να κάνουν ευρύτερη χρήση των αδειών οδήγησης υπό όρους, για να επιτρέψουν σε όσους ενδέχεται να διατρέχουν μικρό κίνδυνο να συνεχίσουν να οδηγούν υπό συγκεκριμένες συνθήκες.
Η έλλειψη δεδομένων σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζουν στις οδικές συγκρούσεις οι ιατρικές παθήσεις και διαταραχές είναι επίσης ένα σημαντικό πρόβλημα, σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης. Μία πανευρωπαϊκή έρευνα των αναλυτικών στοιχείων τροχαίων συγκρούσεων σε βάθος μπορεί να βοηθούσε στην κατανόηση αυτών των παραγόντων, αλλά επί του παρόντος μόνο ένας μικρός αριθμός χωρών συλλέγει συστηματικά τέτοια στοιχεία.
Μία σημαντική εξαίρεση είναι η Φινλανδία, όπου κάθε θανατηφόρα σύγκρουση ακολουθείται από μία διεξοδική έρευνα. Μεταξύ 2014 και 2018, οι Φινλανδοί ερευνητές απέδωσαν ως αιτία για το 16% των περιπτώσεων θανατηφόρων συγκρούσεων την ασθένεια του οδηγού. Τα καρδιαγγειακά νοσήματα ήταν ο πιο κοινός παράγοντας κινδύνου όπου η νόσος ήταν γνωστό ότι συνέβαλε άμεσα στη σύγκρουση. Από τις 141 θανατηφόρες συγκρούσεις που είναι γνωστό ότι προκλήθηκαν από ασθένεια του οδηγού μεταξύ 2014-2018, οι 119 οφείλονταν σε καρδιακές παθήσεις ή υπέρταση.
Πολλές χώρες απαιτούν κάποια μορφή ιατρικού ελέγχου για όσους αιτούνται για πρώτη φορά άδεια οδήγησης αυτοκινήτου, εκτός από το τεστ όρασης που απαιτείται σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ. Υπάρχουν όμως τεράστιες διαφορές στον τρόπο διενέργειας αυτών των ελέγχων μεταξύ των διαφόρων χωρών. Το ιατρικό τεστ που απαιτείται κατά την απόκτηση άδειας για πρώτη φορά, μπορεί να είναι ένα έντυπο αυτοαξιολόγησης που συμπληρώνεται και υπογράφεται από τον αιτούντα, έως μία ιατρική εξέταση που πραγματοποιείται από τον οικογενειακό γιατρό ή ιατρική εξέταση που πραγματοποιείται από ειδικευμένο γιατρό ή κέντρο. Το ETSC συνιστά στην ΕΕ και στις εθνικές κυβερνήσεις να εξετάσουν το ενδεχόμενο να υιοθετήσουν μια τυποποιημένη διαδικασία βασισμένη στις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές ώστε να χρησιμοποιείται από όλα τα κράτη μέλη.
